Menu
  • Bel ons:030 - 202 70 70
  • Spoed:24/7

Ons beleid omtrent het Coronavirus is aangepast. Lees hier meer.

Medicatie bij vuurwerkangst

Bij honden en katten

Ongeveer 40-70% van de honden heeft een geluidsovergevoeligheid, waar vuurwerkangst onder valt. Ook katten kunnen aan vuurwerkangst lijden. Wanneer er sprake is van fobische of extreem angstige dieren moet medicatie ingezet worden rondom of op oudjaarsdag. Het is van belang dat deze dieren op consult komen en door de dierenarts worden onderzocht voordat medicatie meegegeven wordt.

Elke aandoening met aspecifieke symptomen van vrees/angst kan verward worden met vuurwerkangst. Geluidsreactiviteit komt vaak samen voor met andere angststoornissen (co-morbiditeit) als verlatingsangst en gegeneraliseerde angststoornis (GAS). Daarom dient elke hond waarbij geluidsgevoeligheid geconstateerd is, gecontroleerd te worden op de aanwezigheid van andere angststoornissen. Het signalement van het dier en de gedragsanamnese zijn cruciaal. De doorslaggevende diagnostische factor is dat een vuurwerkprikkel (bijv. geluid en/of flits van afgestoken vuurwerk) tot de fobische reactie of het ongewenste gedrag leidt. Meer informatie over de diagnostiek en de lange termijn behandeling van vuurwerkangst lees je in de informatiebrief voor dierenartsen vuurwerkangst bij honden en katten van Evidensia dierenarts-specialist gedragsgeneeskunde Valerie Jonckheer. Advies met betrekking tot medicatie voor de korte termijn behandeling van vuurwerkangst bij de hond en kat volgt hieronder.

Adviseer eigenaren tijdens oudejaarsdag hun hond aangelijnd en hun kat binnen te houden. Zeker wanneer gebruik wordt gemaakt van medicatie is het essentieel dat de eigenaar thuis blijft. Een informatiebrief voor eigenaren over vuurwerkangst vind je hier. Klik hier om terug te gaan naar de Informatiepagina voor vuurwerkangst bij honden en katten.

Medicatie voor de korte termijn behandeling van vuurwerkangst bij de hond

DEZE INFORMATIE IS UITSLUITEND BEDOELD VOOR DIERENARTSEN

Sileo® en Pexion® zijn geregistreerd voor gebruik bij honden met geluidsgevoeligheid en kunnen ingezet worden, als eerste stap, voor de korte termijn behandeling van vuurwerkangst.

Sileo® 0,1 mg/ml (dexmedetomidine hydrochloride) is een alfa-2-agonist. Het is een oromucosale gel die toegediend moet worden op het mondslijmvlies. De gel is plakkerig waardoor het beter blijft zitten. Dit middel kan niet worden gebruikt als het dier ernstige aandoeningen heeft aan de lever, nieren of hart. Het is ook gecontraindiceerd als het dier door het middel suf wordt of het dier overgevoelig is voor het actieve bestanddeel of voor één van de hulpstoffen. Uitvoerigere informatie en de dosering van dit diergeneesmiddel vind je hier. Zorg ervoor dat de eigenaar goed wordt ingelicht over het juiste gebruik van de doseerspuit en dat de verwachtingen over het gedrag goed gemanaged worden. Een instructiefilmpje over het gebruik vind je hier.

Pexion® (imepitoïne) is een partiele GABA agonist en is dus van invloed op de GABA receptoren. Het is beschikbaar in tabletten van 100mg en 400mg. Het advies is om te starten met een lagere dosis dan de bijsluiter voorschrijft (off label) en te doseren op effect. Start met 1 dd. 10 mg per kg lichaamsgewicht en bouw op indien nodig naar maximaal 2 dd. 30 mg per kg lichaamsgewicht (geregistreerde dosis). Start drie dagen voor oudejaarsdag en ga door tot en met 1 januari. De fabrikant adviseert dit middel niet te gebruiken bij dieren die agressie vertonen. Meer informatie over het gebruik van dit diergeneesmiddel bij vuurwerkangst kun je hier vinden. Let op! Wanneer je tabletten uitpond, zorg dat deze correct worden meegegeven. Dat wil zeggen met gebruik van beschermingsmiddelen zoals een medicijngootje en in een potje met sluitring voorzien van een volledig etiket en bijsluiter. Boehringer Ingelheim stelt hiervoor losse bijsluiters beschikbaar, neem hiervoor contact op met de vertegenwoordiger. Wanneer deze twee middelen onvoldoende helpen, gecontraindiceerd zijn of averechts werken, dan is Multipam® (diazepam) de eerstvolgende stap in de cascade.

Multipam® (diazepam) 10mg tabletten zijn geregistreerd voor eenmalig gebruik bij honden en katten voor de indicatie angst, opwinding, onhandelbaarheid en kramptoestanden. De dosering van Multipam voor de hond is eenmalig 0,5 -2 mg diazepam per kg lichaamsgewicht per os. Wanneer je humaan geregistreerde diazepam voorschrijft, omdat je bijvoorbeeld 2 of 5 mg tabletten wilt gebruiken, maak je gebruik van de volgende stap in de cascade. In dat geval gaat de voorkeur uit naar alprazolam gezien dit meer anxiolytisch en minder sedatief is dan diazepam. Diazepam is niet geschikt voor honden met vuurwerkangst die meerdere dagen achter elkaar behandeld moeten worden. Voor dieren die eenmalig behandeld kunnen worden (tijdens oudjaarsdag) moet het wettelijk gezien overwogen worden.


Het kan zijn dat er een contra-indicatie is voor het gebruik van Pexion®, Sileo® of Multipam®, zoals ernstige hart-, lever- of nieraandoeningen, of dat er uit eerder gebruik is gebleken dat er een slechte of onvoldoende reactie op deze middelen zijn bij dit individuele dier. Wanneer er geen geschikt geregistreerd diergeneesmiddel is voor dit diersoort of bij een ander diersoort en er is een diergeneeskundige noodzaak, dan kan volgens de cascade een geschikt humaan middel ingezet worden.

Let op! Wanneer gebruik gemaakt wordt van de cascade moet zowel de diergeneeskundige noodzaak hiervoor als de reden dat geregistreerde medicatie niet kan worden gegeven genoteerd worden in de patiëntenkaart.

NB: Goede ervaring met een ander middel in het verleden en financiële redenen zijn geen voldoende redenen voor de inzet van een niet geregistreerd middel!


Alprazolam is verkrijgbaar als humane medicatie in 0.25 en 0.5 mg tabletten. De anxiolytische werking van Alprazolam is goed en het werkt “paniekolytisch”. Het heeft de hoogste werkzaamheid en geeft de minste bijwerkingen van de benzodiazepines. Met Alprazolam kan op de dag van het afsteken van het vuurwerk begonnen worden, maar bij voorkeur een dag of twee eerder. Als Alprazolam toegediend wordt is het verstandig om het de eigenaren eerst uit te laten testen. De dosering bij de hond is 0,01-0,1 mg per kg lichaamsgewicht 1-4 dd. Voor een testdosis kan 0,02 mg per kg lichaamsgewicht aangehouden worden.

Gabapentine is een structurele analoog van GABA, een inhibitoire neurotransmitter. Het wordt humaan ingezet bij epilepsie en neuropatische pijn en wordt off label gebruikt voor angst gerelateerde stoornissen. Veterinair wordt gabapentine off label ingezet bij epilepsie, neuropatische pijn en angst. Gabapentine kan ook helpen bij vuurwerkangst, maar in eerste instantie heeft alprazolam de voorkeur over gabapentine bij deze indicatie. De dosering bij de hond is 10-20 mg per kg lichaamsgewicht 1-3 dd.


Let op! Bij het gebruik van benzodiazepines (o.a. alprazolam en diazepam), pexion en gabapentine zou in theorie een paradoxale reactie kunnen optreden. Gebruik ze daarom voorzichtig bij dieren die agressie vertonen, want “disinhibition” zou tot een vermindering van agressie en bijtinhibitie kunnen leiden. Stop ook niet plotseling met de toediening (behalve bij spoed) als het al een paar dagen gegeven is i.v.m. mogelijke ontwenningsverschijnselen.

Let op! de dopamine antagonist acepromazine (Vetranquil) is door deskundigen niet beschouwd als geschikt voor vuurwerkangst.


Medicatie voor de korte termijn behandeling van vuurwerkangst bij de kat

DEZE INFORMATIE IS UITSLUITEND BEDOELD VOOR DIERENARTSEN

Multipam® is op dit moment het enige geregistreerde middel voor katten met angst. Het is geregistreerd voor eenmalig gebruik met een dosering van 1-2 mg per kg lichaamsgewicht. In verband met case reports die wijzen op een mogelijke hepatoxiciteit, is het advies dit middel niet vaker dan eenmalig te geven. Het is belangrijk om de eigenaar te informeren dat het dier wat suf en wankel kan worden van het gebruik.

Sileo® is via de cascade te gebruiken bij katten met vuurwerkangst. Er zijn geen farmacokinetische onderzoeken naar de start, het piekeffect, de duur en de biologische beschikbaarheid bij katten, maar Orion, de fabrikant meldt dat er de laatste jaren praktijkervaring is opgedaan met het off-label gebruik van SileoÒ bij de kat met vuurwerkangst. Bij het juiste gebruik van de doseerspuit is overdosering niet te verwachten. Maar let wel, onderzoek naar het gebruik, de veiligheid en de effectiviteit van SileoÒ bij katten ontbreekt. Wel is de veiligheid van dexmedetomidine onderzocht bij katten. Aan de hand daarvan zou volgens de fabrikant eenzelfde dosering als voor honden <5,5 kg veilig moeten zijn bij katten vanaf 2 kg lichaamsgewicht. Het is van belang als dierenarts een goede inschatting te maken van de bekwaamheid van de eigenaar en de behandelbaarheid van de kat bij het voorschrijven van dit middel.

Pexion® wordt niet aangeraden om in te zetten bij vuurwerkangst bij katten aangezien er op dit moment onvoldoende onderzoek en ervaring is naar de veiligheid en werking van dit middel bij katten met deze indicatie.

Alprazolam kan voor individuele katten via de cascade worden ingezet voor de korte termijn aanpak van vuurwerkangst indien SileoÒ of MultipamÒ niet gebruikt kunnen worden in verband met een contraindicatie of als het niet goed bleek te werken. De gebruikelijke dosering voor katten is 0,125 – 0,25 mg per kat. Start twee uur voor het verwachte angstmoment. Indien noodzakelijk kan deze dosering 1 tot 3 x per dag worden gegeven over meerdere dagen.

Gabapentine kan ook helpen bij katten met vuurwerkangst. De aanbevolen dosering is 2 dd. 50-100 mg/kat. Het advies is om 1 à 2 dagen, maar minimaal 2 uur, van tevoren te beginnen. De capsules kunnen worden geopend en over het voer worden gegeven. Het middel kan over meerdere dagen gegeven worden.


Let op! Bij het gebruik van benzodiazepines (o.a. alprazolam en diazepam), pexionÒ en gabapentine zou in theorie een paradoxale reactie kunnen optreden. Gebruik ze daarom voorzichtig bij dieren die agressie vertonen, want “disinhibition” zou tot een vermindering van agressie en bijtinhibitie kunnen leiden. Stop ook niet plotseling met de toediening (behalve bij spoed) als het al een paar dagen gegeven is i.v.m. mogelijke ontwenningsverschijnselen.

Overzichtstabel medicatie bij de acute behandeling van vuurwerkangst bij de hond en kat

DEZE INFORMATIE IS UITSLUITEND BEDOELD VOOR DIERENARTSEN

Kan ingezet worden in geval van Sileo Pexion Multipam Alprazolam Gabapentine
Meerdere dagen behandeling gewenst
Ernstige hartproblemen
Nierfalen Heel voorzichtig gebruiken
Leverfalen
Agressie Voorzichtig gebruiken
Bijzonderheden Wanneer sedatie optreedt, is vervolg gebruik af te raden. De hond moet minimaal 2 kg zijn. Bij katten is het gebruik van Sileo off-label. Andere (start)dosering dan bijsluiter wordt geadviseerd. Niet bij honden <2,5kg. Niet bij katten. Kan bij honden onrustig gedrag of slaperigheid geven. Katten kunnen ander gedrag gaan vertonen. Leverfalen staat niet in de bijsluiter vermeld als contraindicatie, toch wordt het door deskundigen afgeraden vanwege een mogelijk link met hepatotoxiciteit (case studies). Humaan Humaan